اوراق مرابحه چیست؟


نرخ سود پرداختی ناشر به صاحبان اوراق و بازده سایر ابزارهای مالی مشابه، تعیین می شود و ممکن است که از قیمت اسمی کمتر یا بیشتر باشد.

اوراق مرابحه (Murabahah)

اوراق مرابحه (به انگلیسی Murabahah) اوراق بهاداری است که دارندگان آنها به صورت مشاع، مالک دارایی مالی (دینی) هستند که بر اساس قرارداد مرابحه حاصل شده است و دارنده‌ی ورق مالک و طلبکار آن دین است.

تعریف و تحول اوراق مرابحه در نظام حقوقی ایران

عقد مرابحه یکی از انواع عقد بیع است که در آن فروشنده قیمت تمام شده کالا ( قیمت خرید به علاوه هزینه­های مربوطه) را به اطلاع مشتری می­رساند و سپس تقاضای مبلغ یا درصدی اضافی به عنوان سود می­کند (نجفی،1365: 303)

ربح به معنای سود است و مراد سودی است که فروشنده به قیمت تمام شده کالا اضافه می­کند و آن را به اطلاع مشتری می­رساند. در مرابحه طرفین باید از مبلغ خرید اولیه کالا و هزینه­های مربوط از قبیل هزینه وزن، حمل­ونقل و… آگاه باشند.

همچنین چنانچه مشخص شود که فروشنده در اظهار مبلغ تمام شده دروغ گفته یا اشتباه کرده­است برای خریدار حق فسخ خواهدبود (شهید ثانی، بی‌تا،99).

عقد مرابحه می­تواند بین فروشنده و خریدار اولیه باشد، بدین صورت که خریدار پس از خرید کالا و افزودن مبلغی به عنوان سود و یا هزینه­های تمام شده ، آن را دوباره به فروشنده اول بفروشد. از این جهت که هم فروشنده و هم خریدار از قیمت خرید و هزینه‌های تمام شده آگاهی کامل دارند مصداق بارز بیع مرابحه خواهدبود. قانون مدنی متعرض عقد بیع مرابحه نشده­ و مقررات آن در مورد مطلق بیع است.

به جهت اختلاف انواع اوراق مرابحه، نمی‌توان تعریف جامع و دقیقی از این اوراق ارایه کرد.

در نگاه عام می‌توان گفت: اوراق مرابحه اوراق بهاداری است که دارندگان آنها به صورت مشاع، مالک دارایی مالی (دینی) هستند که بر اساس قرارداد مرابحه حاصل شده است و دارنده‌ی ورق مالک و طلبکار آن دین است.

این اوراق بازدهی ثابت داشته و قابل فروش در بازار ثانوی می‌باشند.

اوراق مرابحه تأمین نقدینگی

در سال ۱۹۹۲ میلادی بخش خصوصی در اقتصاد مالزی نوعی اوراق بهادار منتشر کرد که مبتنی بر بیع‌العینه یا بازخرید دارایی فروخته شده است.

در این روش، مؤسسه ناشر اوراق، دارایی‌های دولت، سازمان ها و بنگاه‌های اقتصادی را به صورت نقد خریده و پولش را می‌دهد، سپس با قیمتی بالاتر و به صورت نسیه مدت‌دار به خود آنها می‌فروشد و در مقابل، از آنها اسناد مالی با مبالغ و سررسیدهای معین دریافت می‌کند. مؤسسه ناشر می‌تواند منتظر بماند و سررسید مبلغ اسمی اسناد را از خریداران دریافت کند، همچنین می‌تواند در بازار ثانوی آنها را بفروشد (تنزیل کند).

وجود این قبیل مؤسسات مالی و اوراق مرابحه باز خرید دارایی‌ها، این امکان را فراهم می‌کند که از یک طرف، دولت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی که با کمبود نقدینگی مواجه شده‌اند، بتوانند از طریق فروش نقدی و بازخرید نسیه دارایی‌های خود به نقدینگی مورد نظر دست یابند و از طرف دیگر، مؤسسات مالی و به تبع آنها صاحبان وجوه مازاد از طریق خرید و فروش این اوراق به سود معینی برسند. البته در بحث و بررسی فقهی این اوراق، چنین معاملاتی محل اشکال است.

برای مثال، فرض کنید که یک شرکت هواپیمایی نیازمند ۱۰۰ میلیارد ریال نقدینگی است. این شرکت اقدام به تأسیس یک مؤسسه واسط می‌کند. واسط از طریق انتشار اوراق مرابحه، ۱۰۰ میلیارد ریال از مردم جمع کرده و یکی از دارایی‌های شرکت هواپیمایی را خریداری می‌کند (برای مثال، یکی از هواپیماهای شرکت را به ارزش ۱۰۰ میلیارد ریال خریداری می کند)، سپس همان دارایی را به قیمت ۱۲۰ میلیارد ریال به صورت نسیه‌ی یک ساله به شرکت هواپیمایی می‌فروشد و شرکت هواپیمایی متعهد می‌شود که آن مبلغ را در سررسید از طریق شرکت تأمین سرمایه به صاحبان اوراق بپردازد.

روابط حقوقی در اوراق مرابحه نوع دوم، همانند نوع اول است. تنها با این تفاوت که در این نوع، مؤسسه واسط دارایی را از خود بانی به صورت نقد خریداری می کند، سپس همان دارایی را با قیمت بالاتری به صورت نسیه یک ساله به خود او می‌فروشد.

اوراق مرابحه تامین مالی

در این نوع، بانی برای تأمین مالی خود، اقدام به انتخاب یا تأسیس مؤسسه مالی به منظور خاص با عنوان واسط می کند. واسط با انتشار اوراق مرابحه از طریق شرکت تأمین سرمایه، وجوه سرمایه‌گذاران مالی (مردم) را جمع آوری کرده و به وکالت ازطرف آنان کالای مورد نیاز بانی را از تولیدکننده (فروشنده) به صورت نقد خریداری و به صورت بیع مرابحه ی نسیه به قیمت بالاتر به بانی می‌فروشد.

بانی متعهد می‌شود که در سررسید مشخص، قیمت نسیه کالا را از طریق شرکت تأمین سرمایه به دارندگان اوراق برساند.
دارندگان اوراق می توانند تا سررسید منتظر بمانند و از سود مرابحه استفاده کنند و یا قبل از سررسید اوراق خود را در بازار ثانوی به فروش برسانند.

برای مثال، فرض کنید که دولت برای ارتقای سطح حمل و نقل عمومی، نیاز به خرید ۱۰۰۰ واحد اتوبوس به ارزش ۱۰۰۰ میلیارد ریال دارد و به جهت محدودیت بودجه نمی تواند قیمت آنها را نقد بپردازد، اما می تواند به صورت نسیه یک ساله به ۱۲۰۰ میلیارد ریال خریداری کند؛ در این فرض، اقدام به تأسیس یک مؤسسه واسط می کند.

واسط اوراق مرابحه‌ای به ارزش اسمی ۱۲۰۰ میلیارد ریال (برای مثال، یک میلیون ورق یک میلیون و د ویست هزار ریالی) منتشر کرده و در مقابل، ۱۰۲۰ میلیارد ریال (هر ورق یک میلیون و دویست هزار ریالی را به یک میلیون و بیست هزار ریال) از طریق شرکت تأمین سرمایه به مردم واگذار می کند، سپس ۲۰ میلیارد ریال آن را به عنوان هزینه عملیات استفاده می‌کند و با ۱۰۰۰ میلیارد ریال ، ۱۰۰۰ واحد اتوبوس خریداری کرده و به قیمت ۱۲۰۰ میلیارد ریال به دولت می‌فروشد.

خریداران اوراق که هر ورق را به یک میلیون و بیست هزار ریال خریده‌اند، می‌توانند صبر کنند و در سررسید یک میلیون و دویست هزار ریال دریافت کنند، همچنین می‌توانند قبل از سررسید بفروشند. به صورت طبیعی، هر چه به زمان سررسید نزدیک شویم، قیمت اوراق به قیمت اسمی یک میلیون و دویست هزار ریال نزدیک می‌شود.

چند نکته در مورد این اوراق مطرح است

بازار اولیه این اوراق مبتنی بر خرید و فروش نقد و نسیه دارایی خاص است که از نظر فقهی مشکلی ندارد؛ اما بازار ثانوی آنها بر اساس جواز خرید و فروش دین است که محل بحث و گفتگو است.

اوراق مرابحه و بدهی دولت که در طرح‌های یاد شده گذشت، همان طور که قابل خرید و فروش توسط مردم است، توسط بانک‌های تجاری و بانک مرکزی نیز قابل خرید و فروش می‌باشد، به این بیان که بانک‌های تجاری می‌توانند بخشی از منابع مازاد خود را به خرید این اوراق اختصاص دهند، همان طور كه بانک مرکزی می‌تواند برای انجام عملیات بازار نیز از خرید و فروش این اوراق استفاده کند

اوراق مرابحه رهنی

یکی از کاربردهای مهم اوراق مرابحه، تبدیل کردن تسهیلات بانک‌ها و شرکت‌های لیزینگ به اوراق بهادار است. در این روش، بانی (بانک یا شرکت لیزینگ) که دارایی‌هایی را به صورت مرابحه (فروش اقساطی) رهنی به دولت، بنگاه ها و خانوارها واگذار کرده است، می‌تواند با تبدیل مطالبات حاصل از تسهیلات مرابحه به اوراق بهادار، منابع خود را تجدید کند.

برای این منظور اقدام به تاسیس واسط می‌کند. واسط با انتشار اوراق مرابحه، وجوه سرمایه‌گذاران را جمع آوری، سپس به وکالت از طرف آنان، قرض‌های حاصل از تسهیلات مرابحه را به قیمت تنزیلی از بانی (بانک یا شرکت لیزینگ) خریداری می‌کند.

بانی متعهد می‌شود که در سررسیدهای مشخص مبلغ اسمی قرض‌ها را از بدهکاران دریافت کرده و از طریق شرکت تامین سرمایه به دارندگان اوراق برساند. دارندگان اوراق می‌توانند تا سررسید منتظر بمانند و از سود اوراق استفاده کنند و می‌توانند قبل از سررسید، اوراق خود را در بازار ثانوی بفروشند.

این اصطلاح در واژه‌نامه جامع بورسینس منتشر شده است.سایر اصطلاحات و واژه‌های اقتصادی و مالی را ببینید .

قصد شروع سرمایه‌گذاری در بورس را دارید؟ اولین قدم این است که افتتاح حساب رایگان را در یکی از کارگزاری‌ها انجام دهید:

برای سرمایه‌گذاری و معامله موفق، نیاز به آموزش دارید. خدمات آموزشی زیر از طریق کارگزاری آگاه ارائه می‌شود:

انواع اوراق مرابحه به همراه ارکان و پذیره نویسی

در این مقاله قصد داریم درباره ی اوراق مرابحه که یک نوع قرار داد است و در بین مردم قدیم بسیار رایج بوده است صحبت کنبم برای کسب اطلاعات بیشتر تا انتهای مطالب همراه ما باشید.

اوراق مرابحه عام دولت

اوراق مرابحه یک نوع قرار دادی است که از زمان قدیم تا به الان مورد استفاده مردم قرار می گرفته است به این صورت است که فروشنده ای قیمت یک کالا از هزینه نگهداری آن تا هزینه فرستادن آن را به خریدار می گوید و مبلغی به عنوان سود برای خود برمی دارد به این کار بیع می گویند.

برای این که در این زمینه بیشتر اطلاعات کسب کنید می توانید به سایت هایی که به طور کامل در این باره توضیح داده اند مراجه کنید زیرا به گفته برخی ها مرابحه مبحث بسیار نامفهومی است و برای فهمیدن آن باید مطالب زیادی را خواند.

بیع بیش تر در کشور های اسلامی گفته می شود، اوراق مرابحه انواعی دارد که ما در این قسمت آن ها را بیان خواهیم کرد: اوراق مرابحه تامین مالی برای تامین منابع مالی توسط سازمان ها و شرکت هایی که برای خرید مایحتاج خود مبلغ کافی ندارند مورد استفاده قرار می گیرد. اوراق مرابحه تامین نقدینگی این کار نخستین بار توسط بخش خصوصی اقتصاد مالزی صورت گرفت، این نوع اوراق منظور تامین منابع نقدی به فروش می ‌رسند. اوراق مرابحه تامین سرمایه شرکت‌ های تجاری در این مدل یک شرکت اوراق بهادار را به مردم می‌ فروشد و با سود آن مایحتاج مورد نیاز سازمان‌ ها و شرکت‌ های دیگر را خریداری می‌ کند.

اوراق مرابحه رهنی بانکی که تسهیلاتی را به صورت اقساط به سازمان ‌ها و شرکت ها می دهد تا در آینده به همراه سود آن مبلغ را پس بگیرد. بازار ثانویه اوراق مرابحه که در آن کسی که بخواهد می تواند قبل از رسیدن زمان سررسید اوراق را بفروشد اما مبلغی کمتر از این ارزش اسمی دریافت اوراق مرابحه چیست؟ خواهد کرد.


اوراق مرابحه چیست ؟

اوراق بهادار را به اسم ها مختلفی می شناسند مانند اوراق مرابحه، این کار راهکاری است که در آن فرد می تواند برای تامین منابع مالی از آن استفاده کند بدون آن که قوانین معامله در اسلام نقض شود. امروزه خیلی از افراد و شرکت ها برای تامین منابع مالی خود دست به این کار می زنند، اوراق بهادار به معنی معامله پولی کردن با گرفتن سود است. اگر بخواهیم به صورت کلی معنی آن را بگوییم می توانیم اینطور بیان کنیم که صاحبان آن به صورت مشاع، مالک مال یا دینی هستند که بر اساس قرارداد مرابحه حاصل شده است، یعنی این که اوراق بازدهی ثابت دارند و می توانید آن ها را به فروش برسانید.


اوراق مرابحه عام دولت چیست

در حال کلی و با بیان ساده تر می توانیم این گونه اوراق مرابحه چيست را تعریف کنیم که روشی است برای تامین سرمایه و مایحتاج، که در آن سازمان‌ ها و نهاد ها با روش‌ های متفاوتی، مبلغ مورد نظر خود را از مردم دریافت می‌کنند و سپس طی اقساط معین و با نرخ سود از قبل تعیین شده، مبلغ را به آن ‌ها باز می‌ گردانند.

خیلی ها می پرسند که اوراق مرابحه عام دولت چیست؟ به این صورت تعریف می شود که اوراق بهادار به عنوان اوراق بهادار با پشتوانه مالی تعریف می ‌شود این تعریف را به معنای کلی است که باید خود دارایی ارزشمند باشد و نمی‌توانید براساس فعالیت های سوداگرانه و در واقع فعالیت‌ هایی که بدون خلق ارزش و کار صورت می‌گیرند، سودآوری داشته باشید، به همین دلیل کسانی که می خواهند این کار را بکنند باید به این موضوع دقت داشته باشند.


اوراق مرابحه دولت

خیلی ها برایشان سوال پیش می آید که اوراق مرابحه دولتی چیست؟ این گونه تعریف می شود که موسسه اوراق دارایی های دولت، سازمان ها، شرکت های خصوصی و عمومی، نهاد ها را به صورت نقد خریداری می کند و همان موقع پول خرید را به آن ها پرداخت می کند. این موسسه سپس با قیمت بالا تر به همراه سود به صورت اقساط در یک مدت زمان مشخص به خود آن ها می فروشد.

برخی ها فکر می کنند که اوراق بهادار هم چون اوراق قرضه مبتنی بر بهره در بانکداری معمول است ولی این طور نیست و کاملا متفاوت است. می توانیم اوراق قرضه را این طور بیان کنیم که اوراق قرضه فقط حاکی از تعهد بدهی هستند که باید پرداخت شوند و بیانگر مبلغ وام با سود مشخص است که در سر رسید های مشخص پرداخت می ‌گردد.


ارکان اوراق مرابحه

دستورالعمل انتشار اوراق مرابحه را می توانیم به این صورت بیان کنیم:

بانی: که منظور از آن انتشار اوراق بهادار به منظور تأمین مالی است، نهاد واسط: به منظور هدف نقل و انتقال دارایی به وکالت از دارندگان اوراق مرابحه و انتشار آن صورت می گیرد، سرمایه‌گذاران: اشخاصی هستند که اوراق بهادار را خریداری می کنند و مالک حقیقی دارایی می‌باشند و از این طریق بانی را تأمین مالی می شوند، امین: شخصی که مسئولیت نظارت بر کل فرآیند عملیاتی را برعهده دارد، شرکت تامین سرمایه: کار این شرکت این است که به عنوان واسطه بین ناشر و سرمایه‌گذاران فعالیت می‌ کند.

عامل: به یک شرکت و یا موسسه می گویند، ضامن: شخصی که از پرداخت اصل و سود متعلق به اوراق را در سررسید های مقرر برای طرف مقابل تضمین می کند، حسابرس: قابل اعتماد سازمان است که زیر نظر امین کار می ‌کند، بازارگردان: کارگزاری است که با به دادوستد آن اوراق می‌پردازد و در نهایت ناظر: موسسه بورس و اوراق بهادار است که مجوز صدور اوراق به صورت عمومی منوط را صادر می کند، انتشار اوراق مرابحه به گونه ای بود که بیان کردیم.

پذیره نویسی اوراق مرابحه

طبق اخبار گفته شده تامین مالی نزدیک به 110 هزار میلیارد ریالی دولت به زودی با پذیره‌ نویسی اوراق مرابحه عام دولت از طریق فرابورس انجام خواهد شد. البته این کار با سررسید های 42 و 48 ماهه، انجام خواهد شد که این یکی از اخبار خوب برای کسانی در این زمینه فعالیت می کنند.
انواع اوراق مرابحه می توانیم این طور بیان کنیم: تأمين مالي، تأمين نقدينگي، تشکيل سرمايه شرکت هاي تجاري، رهنی که همه این ها در قسمت قبل توضیح داده ایم.
اوراق مرابحه عام دولت را می توانیم این گونه شرح دهیم که اوراق مرابحه به عنوان ابزاری جدید در بانکداری اسلامی است که هم چنین مورد تایید اسلام بوده است و قوانینی را نقض نمی کند. هم چنین اوراق مرابحه چیست؟ اوراق قرضه مبتنی بر بهره در بانکداری معمول نیست و به این گونه بهره نمی دهد و خود دارای ارزش بهره ی مشخص است و نشان دهنده مالکیت یک دارایی مشخص و ثابت است.

در حالی که اوراق قرضه را می توان این گونه بیان کرد که فقط حاکی از تعهد بدهی هستند، یعنی رابطه بین صادرکننده و خریدار اوراق قرضه رابطه وام‌ دهنده و وام‌گیرنده است که نرخ بهره وام هم ثابت و مشخص است.

اوراق قرضه را اکثر مراجع تقلید وبا می دانند و آن را به صلاح مردم نمی دانند و بیان کرده اند که این کار را تا حد امکان افراد انجام ندهند، با این حال مراجع تقلیدی هم هستند که یکسری قوانین برای این کار گذاشته اند و بیان کرده اند که اگر فردی بخواهد در این زمینه فعالیت کند ولی این قوانین را در کنارش رعایت کند و انجام دهد به این صورت دیگر وبا نیست و افراد می توانند این کار را انجام دهند.
سوال خیلی ها شاید این باشد که اوراق مرابحه چیست؟ به زبان ساده تر این است که روشی است که در آن شخص می تواند برای تامین منابع مالی خود از آن استفاده کند بدون آن که قوانین معامله در اسلام نقض شود. امروزه خیلی از افراد و شرکت ها برای تامین منابع مالی خود دست به این کار می زنند، اوراق بهادار به معنی معامله پولی کردن با گرفتن سود است.

صکوک به معنی سفته است که می توانیم این گونه معنی اش کنیم که یک اوراق مرابحه است که ارزش مالی آن یکسان می باشد و قابل معامله در بازار های مالی می باشد و طراحی آن به گونه ای است که در آن قرارداد‌ ها مورد تأیید اسلام بوده است.

در صکوک که اوراق بهادار نیز در گروه اوراق صکوک قرار می‌گیرد امکان افزایش اصل دارایی و در نتیجه ارزش خود ورقه صکوک وجود دارد که این به نفع شخص است در حالی که اصل بدهی در اوراق قرضه قابلیت افزایش ندارد و این یعنی برای فرد مشکلی پیش نمی آید.

  • همچنین پیشنهاد می شود در این مورد مقاله اوراق منفعت را مطالعه کنید.


سوالات متداول درباره ی اوراق مرابحه

  1. آیا امکان فروش اوراق مرابحه قبل از تاریخ سر رسید آن وجود دارد؟

بله، امکان فروش اوراق مرابحه قبل از تاریخ سر رسید وجود دارد اما با قیمتی کمتر از ارزش اسمی آن است.

روشی است که در آن شخص می تواند برای تامین منابع مالی خود از آن استفاده کند بدون آن که قوانین معامله در اسلام نقض شود. امروزه خیلی از افراد و شرکت ها برای تامین منابع مالی خود دست به این کار می زنند.

اوراق مرابحه رهنی بانکی که تسهیلاتی را به صورت اقساط به سازمان ‌ها و شرکت ها می دهد تا در آینده به همراه سود آن مبلغ را پس بگیرد.

اوراق مرابحه چیست؟

اوراق مرابحه چیست؟

در بازار سرمایه، اوراق بهادار با نام‌های گوناگون مورد معامله قرار می‌گیرند.در این میان یکی از نام‌هایی که ممکن است زیاد به گوش شما خورده باشد، اوراق صکوک یا اوراق مرابحه است. این اوراق به منظور تامین سرمایه با رعایت اصول و قوانین در چهارچوب اسلامی در نظر گرفته شده‌اند. در این مقاله قصد داریم که در ابتدا به معرفی اوراق مرابحه بپردازیم و در ادامه انواع آن را بررسی کنیم.

تعریف اوراق مرابحه چیست؟

برای اوراق مرابحه تعاریف متعددی ارائه شده است اما برای تعریف این اوراق می‌توانیم این گونه بیان کنیم که: اوراق مرابحه یک نوع از اوراق بهادار است که دارندگان آن به صورت مشاع، صاحب دارایی یا دینی هستند که این فرآیند بر اساس قرارداد مرابحه صورت گرفته است. در نظر داشته باشید که اوراق مرابحه دارای بازدهی ثابت و در بازار ثانویه قابل معامله هستند.

برای درک بهتر این موضوع ابتدا باید به اوراق صکوک بپردازیم. این کلمه جمع عبارت صک است. در اوراق مرابحه چیست؟ فرهنگ فقه اسلامی این عبارت معمولا برای انواع سفته، سند و حواله های مالی به کار می‌روند. در اصل صک به عنوان سندی برای بدهی مالی به شمار می‌آید. از اوراق صکوک به عنوان اوراق قرضه در کشورهای اسلامی یاد می‌شود که این اوراق دارای انواع مختلفی نظیر اصطناع، مشارکت، مضاربه، صلم و …است.

در فرآیند قرارداد مرابحه فروشنده مبلغ تمام‌شده کالا را با در نظر گرفتن هزینه‌های نگهداری و حمل و نقل، به اطلاع خریدار می‌رساند و برای دریافت سود نیز درخواست مبلغ اضافی می‌کند. به عنوان مثال فروشنده می‌گوید که قیمت تمام‌شده محصول من ۵۰ هزار تومان است و من این محصول را با قیمت ۶۰ هزار تومان در اختیار شما قرار خواهم داد. در این بین شخص خریدار می‌تواند مبلغ معامله را هم به صورت نقد هم اقساط به فروشنده بدهد. در صورت واریز وجه به صورت اقساط، طبیعتا سود بیشتری برای فروشنده را اتخاذ می‌کند. نکته حائز اهمیت این است که شخص خریدار باید قیمت اصلی کالا و نرخ سود آن را در زمان معامله داشته باشد. اگر در این میان فروشنده اطلاعات اشتباهی را ارائه داده باشد، طبق اصل خیار فسخ می‌توان قرارداد موجود را فسخ کرد.

بررسی انواع اوراق مرابحه یا صکوک مرابحه

بعضی از دولت‌های کشورهای اسلامی، اوراق مرابحه یا اوراق بهادار اسلامی را تحت عنوان اوراق قرضه به فروش می‌رسانند تا معاملات مد نظر در چهارچوب قوانین اسلامی انجام شود. این کار به اشکال مختلفی انجام می‌شود که در ادامه قصد داریم به انواع مرابحه اشاره کنیم:

اوراق مرابحه تامین مالی

همان طور که در ابتدای مقاله اشاره کردیم، از اوراق مرابحه برای تامین منابع مالی استفاده می‌شود. در برخی اوقات دولت‌های کشورهای اسلامی سرمایه کافی برای خرید مایحتاج خود را ندارند و در این لحظه از اوراق مرابحه برای تامین مالی نیز استفاده می‌شود. در همین راستا به مراحل زیر دقت کنید:

سازمان، یک شرکت یا موسسه‌ای را تحت عنوان واسطه انتخاب یا تأسیس می‌کند. این شرکت وظیفه دارد که اوراق را به اندازه سرمایه مورد نیاز دولت منتشر کند و به فروش برساند. در این میان این شرکت مایحتاج سازمان مورد نظر را به صورت نقدی خریداری می‌کند و تحت عنوان دارندگان اوراق، با لحاظ کردن مبلغ جزئی به عنوان سود به قیمت محصول، آن را به شکل اقساط به دارندگان اوراق می‌فروشد. در ادامه سازمان باید در سررسیدهای زمانی مشخص‌شده، این اقساط را از طریق شرکت تأسیس‌شده به دارندگان اوراق برساند.

اوراق مرابحه تامین نقدینگی

در این زمینه ادعاهایی هست مبنی بر این که این روش از ابتکارهای بخش خصوصی اقتصاد مالزی اتخاذ شده و برای اولین بار توسط آن‌ها به اجرا درآمده است. در این روش اوراق به منظور تامین مالی نیز منتشر شده و به فروش می‌رسد. در این روش یک شرکت تحت عنوان واسط وجود دارد که منابع نقدی را با به‌ فروش رساندن اوراق به مردم، دریافت می‌کند و آن را به سازمان دولتی مد نظر ارائه می‌کند و صاحب بخشی از دارایی‌های سازمان می‌شود. می‌توان این طور گفت که سازمان دولتی بخشی از اموال خود را به فروش می‌رساند و هزینه حاصل از آن را به صورت نقد دریافت می‌کند. درنهایت همان اموال را مجدد به شکل نسیه و با پرداخت مبلغ اضافه‌ای به عنوان سود، بازخرید می‌کند.

به عنوان مثال یک کارخانه را در نظر داشته باشید که در حال حاضر نیاز به تامین ۵ میلیارد تومان نقدینگی دارد. در این میان یک شرکت واسط تأسیس یا انتخاب می‌شود، امور فروش اوراق مرابحه را بر عهده می‌گیرد، اوراق را به مردم می‌فروشد و پول حاصل از آن را جمع آوری می‌کند، در اختیار کارخانه می‌گذارد و دستگاهی به این ارزش را به وکالت از صاحبان موسسه به مبلغ ۵ میلیارد تومان خریداری می‌کند و مجددا همان دستگاه را به ارزش ۶ میلیارد تومان به صورت اقساط به موسسه می‌فروشد. در این مدت کارخانه حق استفاده از دستگاه را خواهد داشت فقط مالکیت آن برای شرکت واسطه خواهد بود و بعد از بازخرید، مالکیت دستگاه به موسسه برگردانده خواهد شد.

اوراق مرابحه تامین سرمایه شرکت‌های تجاری

در این روش، یک شرکت به عنوان تامین‌کننده سرمایه فعالیت خود را شروع می‌کند. این شرکت اوراق مرابحه را به مردم می‌فروشد و با پول‌هایی که به دست می‌آورد برای خرید موارد مورد نیاز سازمان مد نظر اقدام می‌کند. در ادامه این کالاها را به شکل اقساطی به سازمان می‌فروشد و طبیعتا مبلغی را به عنوان سود به قیمت اصلی کالاها اضافه می‌کند. سازمان مد نظر موظف است که در سررسیدهای زمانی مشخص‌شده مبالغ تعیین شده را واریز کند و شرکت واسط با کسر کارمزد خود، سود حاصل از آن را به دارندگان اوراق برساند و با اصل سرمایه به جا مانده این تجارت را ادامه دهند.

اوراق مرابحه اوراق مرابحه رهنی

برای درک اوراق مرابحه رهنی، موسسه مالی را در نظر داشته باشید که یک سری تسهیلات را به شکل اقساط به سازمان‌هایی که نیازمند هستند ارائه می‌دهد تا در اوراق مرابحه چیست؟ آینده این سرمایه را به شکل اقساط از سازمان با احتساب سود دریافت کند. این موسسه خواهان این است که مبلغ این تسهیلات را به صورت نقدی در اختیار داشته باشد. در این راستا شرکت واسطی را اختیار یا تأسیس می‌کند که با انتشار دادن اوراق مرابحه مبلغ مورد نیاز را به شکل نقدی به دست بیاورد. در ازای دریافت این مبلغ، دین را تقریبا با سود کمتری به شرکت واسطه می‌فروشد. بعد تضمین می‌کند که در سررسید زمانی اقساط تعیین‌شده، مبالغ را از بدهکاران دریافت کند و از طریق همین شرکت واسطه به دست مردم برساند. در نهایت این موسسه مالی از مقداری از سود خود چشم‌پوشی می‌کند تا بتواند این مبلغ را به صورت نقد در اختیار خود داشته باشد.

سخن آخر

با توجه به توضیحات ارائه‌شده در این مقاله، نسبت به اوراق مرابحه آشنایی لازم را کسب کردید و در ادامه متوجه شدید که اوراق مرابحه نیز نوعی از اوراق صکوک به شمار می‌آید. از اوراق مرابحه تحت عنوان اوراق قرضه در کشورهای اسلامی استفاده می‌شود و با استفاده از این اوراق، نقدینگی مورد نیاز سازمان‌ها و مؤسسات در چهارچوب‌های مشخص و اسلامی تامین می‌شود.

اوراق مرابحه چیست؟ 4 نوع + نکاتی که باید قبل از معامله بدانید!

اوراق مرابحه چیست؟ 4 نوع + نکاتی که باید قبل از معامله بدانید!

در این مطلب سعی شد تا توضیح کاملی در ارتباط با اوراق مرابحه را برای شما بیاوریم. همچنین در ادامه نیز انواع آن و نکات مهم جهت خرید آن را بررسی کردیم. توصیه می‌شود اگر قصد یادگیری این مبحث را دارید، مطالب بالا را از دست ندهید. همچنین اگر سؤالی در ارتباط با اوراق مرابحه دارید، در بخش نظرات آن را مطرح کنید.

اگر در بازارهای مالی مانند بورس سرمایه گذاری کرده باشید، می‌دانید که به جز سهام شرکت‌ها، یک سری از اوراق نیز هر چند وقت یکبار منتشر می‌شوند و گاهاً افراد زیادی نیز آن‌ها را خریداری می‌کنند، اما شما اطلاع زیادی از آن ندارید و احساس می‌کنید که سود زیادی را در حال از دست دادن هستید.

یکی از انواع اوراق که معمولاً به‌صورت سالانه در بازار ثانویه یا بورس منتشر می‌شوند، اوراق مرابحه است. اگر قصد دارید تا با اوراق مرابحه بیشتر آشنا شوید و نحوه معامله آن را بدانید، حتماً به ادامه مطالب توجه فرمایید.

اوراق مرابحه چیست؟

با شنیدن نام اوراق مرابحه، ممکن است فکر کنید که چه فرایند پیچیده‌ای دارد. اما به ظاهر اسم این اوراق توجه نکنید زیرا در ادامه و با مطالعه این متن، به راحتی 0 تا 100 این اوراق را متوجه خواهید شد. در لغت، مرابحه یک کلمه عربی است و از حرب آمده است. این اوراق معنی واحدی در هیچ یک از منابع ندارند، اما توضیحاتی را در این باره برای شما آورده‌ایم.

در واقع اوراق مرابحه، اوراق بهاداری است که قیمت اسمی مشخصی دارد و با خرید آن، به‌صورت مشاع اوراق مرابحه چیست؟ با سایر سرمایه گذاران تا زمان منقضی شدن قرارداد، سهیم هستید. به‌صورت کلی یک سری از اوراق مانند اوراق مرابحه، اوراق مشارکت و اوراق اجاره، در بازار بورس منتشر می‌شوند که سازوکار آن‌ها تقریباً یکی است. به این صورت که شرکت‌ها، می‌توانند برای تأمین مالی به‌صورت نقدی یا برای خرید یک سری اموال، اوراقی را منتشر کنند و از مردم درخواست خرید آن‌ها را داشته باشد.

اوراق مرابحه چیست

توجه کنید که در واقع، شرکت در ابتدا می‌گوید که چه مقدار سود ثابت به شما پرداخت خواهد کرد و این پرداخت سود سهام در چند نوبت به شما پرداخت خواهد شد. البته از صحت این اوراق مرابحه برای خرید اطمینان داشته باشید، زیرا شفاف‌سازی‌های لازم در بازار بورس قابل انجام است.

انواع اوراق مرابحه

همان طور که گفته شد، اوراق مرابحه به مانند سایر اوراقی هستند که این روزها توسط دولت نیز زیاد به فروش می‌رسد. قبل از دانستن نکات لازم جهت خرید و فروش این اموال، بهتر است تا با انواع آن آشنا شویم. البته قبل از شروع مبحث، باید این نکته گفته شود که انواع آن تقریباً مانند اوراق اجاره است که می‌توانید با جستجو در همین وب‌سایت، نکات مربوط به آن را نیز مطالعه کنید.

• اوراق مرابحه تأمین مالی

همان طور که به اسم این نوع اوراق توجه می‌کنید، متوجه خواهید شد که هدف از انتشار این اوراق توسط دولت و شرکت‌ها، تأمین مالی برای پرداخت بدهی‌ها و خرید ملزومات سازمان‌ها است. لازم به ذکر است که در طول سال 99، به علت کسری بودجه شدیدی که دولت به آن مواجه شد و سعی در جبران کردن آن داشت، اوراق مرابحه زیادی را با سود ثابت 17-18 درصدی به فروش رساند.

مراحل انتشار اوراق مرابحه به این صورت است که در ابتدا سازمان یا هولدینگ مورد نظر، باید یک شرکت به نسبت کوچک را تحت عنوان واسطه برای فروش اوراق مرابحه، در نظر بگیرد. سپس شرکت میزان دقیق مبلغی که می‌خواهد تأمین مالی کند را مشخص می‌کند و به همان میزان، اوراق مرابحه را منتشر نماید.

حالا شرکت یا واسطه باید پس از فروش اوراق مرابحه، تأمین مالی را انجام دهد و آن را با احتساب سودی که در طول سال باید به سرمایه گذاران بدهد، به‌صورت پله‌ای به سازمان اول یا بانی می‌فروشد. علاوه بر این، سازمان نیز باید بر اساس سود طی شده با سهام‌داران در پذیره‌نویسی، متعهد شود که اقساط را به‌صورت دقیق و بدون دیرکرد پرداخت کند. اگر با خرید پله ایی آشنایی ندارید مطالعه مقاله "خرید پله ای در روند صعودی" را پیشنهاد می کنیم.

در همین میان، این سؤال ممکن است برای شما به وجود بیاید که اگر سازمان اول یا بانی در پرداخت سود کوتاهی کند، آن وقت تکلیف سهام‌داران چیست؟ در پاسخ به این سؤال باید گفت که، علاوه بر بانی و واسطه، ضامنی نیز وجود دارد که در صورت دیرکرد بانی در پرداخت سود، ضامن متعهد است که سود را به موقع پرداخت کند. پس از این بابت به هیچ عنوان نگرانی وجود ندارد.

مثال عینی برای انتشار اوراق مرابحه : برای اینکه با این مبحث بهتر آشنا شویم، سعی کردیم تا مثالی عینی را برای شما بیان کنیم. در سال 96، وزارت بهداشت قصد داشت که برای طرح تحول سلامت، فعالیت‌هایی را شروع کند، اما به دلیل کسری بودجه دولت و تحریم‌ها، وزارت بهداشت با کمبود نقدینگی دست و پنجه نرم می‌کرد و به همین دلیل، مجبور شد تا اوراق مرابحه را در بازار فرا بورس انتشار دهد که سود ثابت 17 درصدی به‌صورت سالانه و با پرداخت سود هر 6 ماه را برای افراد در نظر گرفته بود.

انواع اوراق مرابحه

• اوراق مرابحه تأمین نقدینگی

این اوراق مرابحه، اولین بار توسط یک بخش خصوصی در مالزی انجام شد و بسیار هم از این طرح استقبال شد. اوراق مرابحه تأمین نقدینگی، در واقع برای دریافت پول نقد از افراد انجام می‌شود. به این صورت که یک شرکت واسطه انتخاب می‌شود و با فروش اموال سازمان اول یا بانی، پول نقد را به بانی می‌دهد.

حالا بانی این پول را با سود آن، در مدت زمان معینی به افراد بر می‌گرداند و اموال خود را پس می‌گیرد. برای آشنایی بیشتر با این مبحث مطالعه مقاله "آورده نقدی سهامداران" را توصیه می کنیم.

• اوراق مرابحه تأمین سرمایه شرکت‌ های تجاری

در واقع شرکت‌های تجاری تنها می‌توانند با فروش کالا، دارایی کسب کنند. به همین دلیل و در صورت کمبود نقدینگی، اوراقی را به افراد می‌فروشند و در قبال آن فعالیت خود را گسترش می‌دهند و کالای بیشتری می‌فروشند و در نهایت با سود فروش از کالا، این مبلغ به افراد بر می‌گردد. نکته مهم در این نوع اوراق مرابحه، این است که افراد با خرید آن‌ها، در سود و زیان شرکت نیز سهیم هستند.

• اوراق مرابحه رهنی

این اوراق مخصوص بانک‌ها و نهادهای مالی است که نیاز مبرمی به نقدینگی برای کسب سود دارند. سازوکار این اوراق نیز مانند اوراق مرابحه برای تأمین نقدینگی است و تفاوتی با آن ندارد.

نکات مهم قبل از خرید اوراق مرابحه

قبل از خرید اوراق مرابحه حتماً موارد زیر را در نظر داشته باشید:

اوراق مرابحه چیست و چه مزایایی دارد؟

نرخ سود پرداختی ناشر به صاحبان اوراق و بازده سایر ابزارهای مالی مشابه، تعیین می شود و ممکن است که از قیمت اسمی کمتر یا بیشتر باشد.

اوراق مرابحه چیست و چه مزایایی دارد؟

بیع مرابحه به معامله‌ای اطلاق می‌گردد که فروشنده با اعلام بهای کالای خریداری شده، آن را گران‌تر از قیمت خرید بفروشد و این معامله می‌تواند به صورت نقد یا نسیه (اقساطی) صورت گیرد. این اوراق بازدهی ثابت داشته و قابل فروش در بازار ثانوی می­باشند.

در مرابحه، کالا به نیابت از مشتری خریداری می‌شود و بار دیگر به مشتری فروخته می‌شود و در نتیجه، افزایش قیمتی که سود تامین‌کننده مالی را شکل می‌دهد، ناشی از مالکیت موقت او نسبت به آن کالا است. دارنده ورقه مرابحه در واقع مالک مشاع بخشی از دارایی‌های موسسه ناشر اوراق است و دریافت کننده سود موسسه مالی از محل خرید و فروش مرابحه‌ای خواهد بود.

شرکت واسط با انتشار و واگذاری اوراق مرابحه، وجوه مازاد سرمایه‌گذاران را جمع آوری کرده و به وکالت از طرف آنها، دارایی‌های مورد نیاز شرکت‌ها و موسسات مختلف را به صورت نقدی خریداری کرده و سپس با افزودن نرخ معینی سود به صورت نسیه (در قالب عقد فروش اقساطی) به آنها (مصرف‌کنندگان نهایی دارایی) می‌فروشد. سود حاصل از این فرآیند پس از کسر کارمزد ارکان مرتبط با موضوع، بین دارندگان اوراق و در مقاطع زمانی مشخص توزیع می‌شود.

اوراق مرابحه انواع مختلفی پیشنهاد و برخی به مرحله اجرا گذاشته شده است. مهمترین آنها عبارتند از:

اوراق مرابحه تأمین مالی ، تامین نقدینگی ، تشکیل سرمایه شرکت های تجاری و اوراق مرابحه رهنی

بانی یا شرکتی که قصد تامین مالی دارد، اقدام به انتخاب مؤسسه مالی به منظور خاص با عنوان واسط می کند (شرکت تامین مالی، بانک یا . ) واسط با انتشار اوراق مرابحه از طریق شرکت تأمین سرمایه، وجوه سرمایه گذاران مالی (مردم) را جمع آوری کرده و به وکالت ازطرف آنان کالای مورد نیاز بانی را از تولیدکننده (فروشنده) به صورت نقد خریداری و به صورت بیع مرابحه ی نسیه به قیمت بالاتر به بانی می فروشد یا کالاهای مورد نیاز دولت، سازمان های دولتی، شرکت­های وابسته به دولت و بنگاه های اقتصادی بخش خصوصی و مصرف کنندگان را از تولید کنندگان یا مراکز فروش به صورت نقد خریده، سپس با افزودن نرخ معینی به عنوان سود، به صورت نسیه به مصرف کنندگان نهایی می فروشد.

حتی در نوع پر کاربرد این اوراق یعنی اوراق مرابحه رهنی تسهیلات بانک‌ها و شرکت‌های لیزینگ به اوراق بهادار تبدیل می شوند. در این روش، بانی(بانک‌ یا شرکت‌ لیزینگ) که دارایی هایی را به صورت مرابحه (فروش اقساطی) رهنی به دولت، بنگاه‌ها و خانوارها واگذار کرده است می‌توانند با تبدیل به اوراق بهادار کردن مطالبات حاصل از تسهیلات مرابحه، منابع خود را نقد کنند.

بانی متعهد می شود که در سررسید مشخص، قیمت نسیه کالا را از طریق شرکت تأمین سرمایه به دارندگان اوراق برساند. دارندگان اوراق می توانند تا سررسید منتظر بمانند و از سود مرابحه استفاده کنند و یا قبل از سررسید اوراق خود را در بازار ثانوی به فروش برسانند. عموما قیمت این اوراق تنزیل خواهند شد و با نرخی کمتر از قیمت اسمی به فروش می رسد و به صورت طبیعی هر چه به زمان سررسید نزدیک شویم، قیمت اوراق به قیمت اسمی اوراق نزدیک می شود. قیمت خرید و فروش اوراق مرابحه به تناسب نرخ سود پرداختی ناشر به صاحبان اوراق و بازده سایر ابزارهای مالی مشابه، تعیین می شود و ممکن است که از قیمت اسمی کمتر یا بیشتر باشد.

از مهم ترین اوراق مرابحه ای که اخیرا منتشر شده می توان به مرابحه سیمان شرق ، مرابحه مگاموتور 3 ماهه 20 درصد ، مرابحه فولاد مبارکه اشاره کرد.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.